A campaña de concienciación impulsada pola Asociación Galega en Defensa da Dependencia e Discapacidade (ASGADeD), centrada na alimentación das persoas maiores —especialmente no ámbito residencial—, continúa avanzando e atópase actualmente na metade da súa primeira fase.

Esta iniciativa xorde coa intención de poñer o foco nun aspecto clave, pero a miúdo infravalorado: o papel da alimentación como piar fundamental na saúde, na calidade de vida e no benestar das persoas maiores.

Tanto a evidencia científica como a experiencia dos profesionais do sector levan anos sinalando a presenza de situacións como a desnutrición, a inadecuación das dietas ou a falta de adaptación ás necesidades individuais nas residencias. Estas realidades non só impactan no estado nutricional, senón tamén na autonomía, na evolución clínica e na dignidade das persoas.

A través desta campaña, ASGADeD está a promover un espazo de reflexión e sensibilización dirixido a profesionais, familiares e á sociedade en xeral, incidindo na importancia dunha alimentación adecuada, individualizada e baseada na evidencia. Ao mesmo tempo, búscase poñer en valor o papel da nutriión como parte esencial dos equipos que atenden ás persoas maiores.

Nesta primeira fase, que continúa en desenvolvemento, estanse a difundir distintos contidos informativos co obxectivo de xerar conciencia e coñecemento arredor desta realidade.

De maneira complementaria, esta etapa dará paso a unha segunda fase na que se afondará desde unha perspectiva máis práctica e participativa. Está prevista a organización de diferentes encontros telemáticos en formato webinar, nos que se abordarán cuestións de especial interese como a desnutrición en residencias, a adaptación de texturas, a visión das persoas usuarias ou o traballo coordinado entre profesionais.

Dende ASGADeD reafirmamos o noso compromiso coa mellora da atención nutricional das persoas maiores, entendendo a alimentación como unha ferramenta esencial para coidar, respectar e mellorar a súa calidade de vida.

Vídeos publicados ata agora:

“Desde ASGADeD esiximos cambios reais na alimentación das persoas maiores: dignidade, saúde e sabor en cada prato. Súmate á campaña, comparte a mensaxe e defende o dereito a comer ben.”

“Alimentar non é nutrir. As persoas maiores precisan máis que calorías: necesitan alimentos que manteñan a súa saúde, autonomía e benestar. En ASGADeD loitamos por menús de calidade que respecten a súa biografía e dignidade. Comer ben é vivir mellor.”

“As persoas maiores teñen dereito a unha alimentación saudable, nutritiva e respectuosa: menús variados, seguros, adaptados ás necesidades, sostenibles e gozosos. Comer ben é saúde, dignidade e calidade de vida.”

“A desnutrición invisible non se ve, pero fere: perda de forza, memoria e alegría. Alimentar sen nutrir non alcanza. Menús nutritivos e adaptados son un dereito e unha necesidade vital.”

“A desnutrición invisible pasa desapercibida, pero erosiona corpo e mente. Perder peso, forza ou apetito son sinais. Vixiar e nutrir a tempo protexe saúde e autonomía.”

Asociación Galega en Defensa do Sistema Público de Dependencia (ASGADED)

24/03/2026

ASGADED, diante da nova macrorresidencia de maiores anunciada pola Xunta en Ribeira, advirte á opinión pública que este tipo de grandes centros responden a intereses económicos alleos á calidade da atención ás persoas usuarias.

A Asociación Galega en Defensa do Sistema Público de Dependencia (ASGADED) quere trasladar á opinión pública a súa preocupación co modelo de residencias públicas que está a crear a Xunta de Galicia, e exemplificada no anuncio de que se van a iniciar os traballos técnicos para licitar a redacción do proxecto dunha nova residencia pública en Cruxeiras (Ribeira), que finalmente contará con 120 prazas, fronte ás 100 inicialmente previstas pola Consellería de Política Social.

Segundo a Xunta, este incremento de capacidade responde á necesidade de dar unha resposta á demanda de novas prazas residenciais de maiores por parte das familias de Ribeira e dos concellos próximos. Porén, desde ASGADED poñemos en cuestión este argumento. Aínda que é certo que Galicia presenta un importante déficit de prazas residenciais públicas, fundamentalmente debida a que foron escasísimas as novas residencias creadas pola Xunta nos últimos 16 anos, consideramos que a forte demanda de prazas existente pode e debe atenderse mediante a creación de centros que garanten a calidade da atención ás persoas que vivan nelas o que é incompatíbel coa existencia desas grandes instalacións como os da nova residencia pública anunciada en Ribeira.

A construción de macroresidencias non responde a criterios de calidade asistencial, senón a procura de aforro económico por parte da Xunta na construción de novas residencia e, tamén, á procura dunha maior rendibilidade económica para a empresa privada que xestionará o novo centro residencial, dado que todo apunta a que esta nova residencia tamén seguirá un modelo de xestión privatizada como todo o que está a promover a Xunta de Galicia; pois para as empresas privadas que xestionan centros residenciais, moitas delas vinculadas a grandes fondos de investimento (fondos voitre) un maior tamaño dos centros, facilita extraordinariamente unha economía de escala que os fai máis rendíbeis economicamente, sen que a evidente contradición entre negocio e calidade dos coidados lles quite o soño a estas empresas.

Cómpre lembrar que o Acordo do Consello Territorial de Servizos Sociais e do Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia, do 28 de xuño de 2022 establece, en relación co número de prazas das residencias que “”Non poderán superar las 75 prazas residenciais ando se encontren situados en zonas rurais ou escasamente poboadas, non poderán superar las 90 prazas cando se encontren situados en localidades ou zonas de densidade intermedia e non superarán las 120 prazas cando estean situados en cidades ou zonas densamente poboadas”. Está claro que unha residencia en Ribeira non debería superar as 90 prazas.Ademais, o Acordo do 28 de xuño de 2022 introduce como eixo fundamental a organización dos centros en unidades de convivencia reducidas, de 15 persoas como máximo, co obxectivo de crear contornas máis humanas e semellantes a un fogar, favorecendo así unha atención centrada na persoa.

É interesante saber que, en Finlandia, as unidades de convivencia non sobordan as 12 persoas.

Estes aspectos, centros máis pequenos e estruturados en unidades de convivencia de tamaño reducido, constitúen os piares do novo modelo de coidados que se viu necesaria após da pandemia.

Porén, a Xunta de Galicia, aínda non adaptou a súa normativa a estas directrices nin incorporou estes avances de maneira efectiva.

Desde ASGADED defendemos que a creación de centros de menor tamaño non só mellora a calidade da atención, senón que tamén favorece a proximidade, permitindo ás persoas usuarias permanecer na súa contorna habitual e reducindo o illamento social. Así mesmo, un modelo de residencias pequenas distribuídas polo territorio, contribúe a dinamizar a economía local, fomentar o emprego de proximidade e axudar a fixar poboación en zonas rurais e semirurais.

Pola contra, os macrocentros tenden á despersonalización da atención e dificultan a creación dun ambiente verdadeiramente acolledor e familiar.

Por todo isto, solicitamos á conselleira de Política Social, Fabiola García, que non utilice as necesidades das familias do Barbanza como xustificación para favorecer as políticas de baixo gasto público en dependencia e de apoio aos intereses económicos das empresas privadas que xestionan residencias de titularidade pública. Se o obxectivo é realmente mellorar a atención ás persoas maiores e dependentes, cómpre apostar pola creación de máis centros de pequeno tamaño, de proximidade, e de titularidade, xestión e provisión 100% públicas.

De non ser así, estaremos a converter un dereito fundamental nun negocio, afastándonos dun modelo de coidados digno e centrado nas persoas.

Nota de Prensa: ASGADED, diante da nova macrorresidencia de maiores anunciada pola Xunta en Ribeira, advirte á opinión pública que este tipo de grandes centros responden a intereses económicos alleos á calidade da atención ás persoas usuarias.

NOTA DE PRENSA

19/01/2025

A Asociación Galega en Defensa da Dependencia e da Discapacidade (ASGADeD) está a realizar unha campaña de concienciación centrada na mellora da alimentación que reciben as persoas ingresadas nas residencias, nos centros de día e as que participan en programas como “Xantar na Casa”. En realidade, como se pode comprobar nas nosas redes sociais¹, a campaña comezou xa en decembro porque queriamos incidir no tema antes das festas do nadal, si ben o fundamental da campaña vai desenvolverse a partir deste momento.

A nosa Asociación considera que unha alimentación saudábel é un elemento clave para a saúde das persoas e que, dende hai xa demasiado tempo, son múltiples as protestas dos usuarios desas institucións ou programas, polo que é urxente mudar a situación no sentido de garantirlles a estas persoas unha boa alimentación e unha vida digna e de calidade.

A alimentación é un piar fundamental na calidade de vida das persoas maiores e debe ser entendida como unha parte esencial do seu tratamento integral, e non só como unha necesidade básica. Unha nutrición adecuada contribúe de maneira directa á prevención de enfermidades, ao mantemento da autonomía, á mellora do estado funcional e ao benestar físico e emocional das persoas.

En moitos casos, a alimentación séguese xestionando desde unha perspectiva simplemente funcional: con poucos alimentos frescos e de tempada, menús repetitivos, con unha alta presenza de precociñados, aditivos, conservantes, e requentados, que nalgúns casos son o 100% das comidas diarias, pouca variedade, baixo valor nutricional e escasa adaptación a necesidades individuais. Ademais, con demasiada frecuencia entendese a alimentación adaptada unicamente como triturar os alimentos, sen prestar atención á presentación, o sabor ou a variedade de texturas. Esta visión reduce a experiencia para comer a un acto funcional, deixando de lado a dignidade e o goce da persoa maior.

O envellecemento esixe máis atención nutricional, non menos, e unha dieta insuficiente ou desequilibrada é causa de múltiples problemas: contribúe a desnutrición e perda de masa muscular, aumenta o risco de caídas e fracturas e causa déficits de vitaminas e elementos esenciais, levando a unha maior dependencia, porque sen forza nin enerxía diminúe a capacidade para realizar actividades básicas. Ademais afecta tamén as capacidades cognitivas como a perda de memoria, a capacidade de concentración ou o aumento de episodios de confusión ou desorientación.

En ASGADeD cremos firmemente que a alimentación das persoas maiores institucionalizadas, non debe entenderse como un gasto ou un simple servizo básico, senón como un dereito fundamental e legal para as persoas maiores. Non se trata só de servir pratos, senón de garantir unha nutrición adecuada que respecte a dignidade, a saúde e as preferencias individuais das persoas usuarias.

Desde ASGADeD consideramos que, na actualidade, existen importantes carencias na xestión nutricional de estas persoas, tanto na adaptación dos menús ás necesidades individuais como na supervisión profesional da alimentación. Por este motivo, a nosa asociación promove esta campaña co obxectivo de sensibilizar á sociedade, ás familias, aos profesionais e ás administracións públicas sobre a importancia de garantir unha alimentación segura, equilibrada, individualizada e de calidade.

A campaña incluirá diversas actividades programadas ao longo dos próximos meses, entre elas accións informativas, divulgación de contidos especializados, colaboración con profesionais da nutrición e espazos de reflexión sobre o papel da alimentación na prevención da dependencia e na promoción da saúde no envellecemento.

En ASGADeD reafirmámonos no compromiso coa defensa dos dereitos das persoas en situación de dependencia e discapacidade, e apostamos por un modelo de atención centrado na persoa, no que a alimentación sexa recoñecida como unha ferramenta terapéutica fundamental e non como un aspecto secundario da atención aos maiores e dependentes.

NOTA DE PRENSA DE ASGADED do 09/01/2026

Nas últimas semanas do ano 2025 púxose de manifesto, segundo diversas comunicacións trasladadas por particulares, administracións locais, organizacións sindicais, unha serie de situacións que apuntan a unha falta de actuación dilixente por parte da Consellería de Política Social en materia de supervisión e control de centros asistenciais, “pasando” incluso dos servizos de inspección da propia consellería.

A Asociación en Defensa do Sistema Público da Dependencia e Discapacidade (ASGADeD) considera que a opinión pública debe coñecer estes feitos e saber que só se abordaron con seriedade debido a que, afortunadamente, interviñeron outros organismos públicos, fundamentalmente as forzas de seguridade e a Inspección de Traballo, quen realizaron as intervencións urxentes precisas e acabaron asumindo funcións que deberían corresponder de maneira principal á administración autonómica competente, é dicir á Consellería de Política Social e o seu Servizo de Inspección.

O 2 de outubro de 2025 fíxose público o peche da Vivenda Comunitaria Xardín, no concello de Amoeiro (Ourense). Segundo a información publicada polos medios informativos e constatada pola nosa asociación, o detonante da clausura non foi a inspección dos servizos sociais da Xunta realizada a comezos de setembro, senón o aviso dun particular que alertou tanto á propia Xunta (da descoñecemos a contestación) como ao Concello de Amoeiro sobre a situación do centro.

A partir desta comunicación municipal, activouse unha inspección laboral o día 29 de setembro e unha intervención das forzas de seguridade, que terían constatado a falta de coidados axeitados ás persoas residentes. Foron estes corpos os que, requiriron directamente a actuación da Consellería de Política Social, ante a sua inactividade.

Durante esta actuación do peche da Vivenda Comunitaria Xardín, debemos sinalar que a Subdirectora de Inspección se atopaba ausente por vacacións. Sen prexuízo do dereito as vacacións, non deixa de ser unha evidencia da falta de interese pola prestación dos servizos sociais, se temos en conta que este centro que se pecha contaba cunha acta da inspección 15 días antes e que a administración ocultou a informacións aos grupos parlamentarios e a opinión pública, o que deixa en evidencia a súa inacción e complicidade.

O 14 de outubro de 2025, xusto un día antes da comparecencia parlamentaria da conselleira Fabiola Rodríguez para explicar o peche de Amoeiro, procedeuse ao peche doutra vivenda comunitaria, San Gabriel, en Xinzo de Limia. O motivo principal sinalado foi a sobreocupación do centro. Non consta, segundo as denuncias recollidas, que outros centros con situacións similares de sobreocupación, previamente detectadas pola inspección de servizos sociais, fosen clausurados por este motivo, o que nos ocasiona interrogantes sobre se este peche podería interpretarse, como unha forma de xustificar as actuacións relacionadas co caso de Amoeiro.

Neste caso quen se atopaba de vacacións era a Xefa se Servizo de Inspección de Maiores; malia que dúas semana antes se pechara un centro. A estas circunstancias, por parte desta xefa de servizo, súmanse sinalamentos de horarios presuntamente incompatibles co correcto desempeño das funcións de supervisión atribuídas ás persoas responsables da inspección.

Así mesmo, a Inspección de Traballo cuestionou recentemente a situación da residencia de maiores de Oleiros, a raíz dunha denuncia presentada polo sindicato CSIF tras a fuga dunha persoa residente. Na acta de inspección recóllense presuntas deficiencias tanto materiais como organizativas, así como carencias en protocolos de actuación e problemas estruturais do propio edificio. Porén, unha vez mais a inspección laboral puxo de manifesto a falta de intervención da inspección de servizos sociais sobre os coidados e as atencións mínimas das persoas usuarias.

Tamén o 26 de novembro CCOO denunciou publicamente todo tipo de eivas na residencia DomusVi San Lázaro en Santiago, a residencia de maiores con maior número de mortes de toda Galicia, 41, nos nove primeiros meses da COVID, cualificando a súa situación como “insalubre e insostible”, actuación da consellería foi novamente a inacción.

Queda claro que nin na consellería de Política Social non hai ninguén o mando, nin a inspección existe como ente efectivo real, senón como un mero ente decorativo que a Conselleira Fabiola Rodríguez usa de coartada, para finxir que en Galicia se inspecciona e actúa.

Á vista de todo o acontecido, ASGADeD únese as distintas voces que reclaman a asunción de responsabilidades non só por parte da Conselleira Fabiola Rodriguez, máxima responsábel, senón tamén por parte dos mandos intermedios da Consellería de Política Social, especialmente no relativo á Subdirección de Inspección e á Xefatura do Servizo de Inspección de Maiores. A falta de actuación dos órganos competentes provocou que outras administracións tivesen que intervir para garantir a seguridade e o benestar das persoas residentes nos centros afectados.

GaliciaPress: https://www.galiciapress.es/articulo/movimientos/2026-01-13/5732450-asgaded-acusa-xunta-pasar-control-residencias-dejarselo-policia-e-inspeccion-trabajo

OurenseXa: https://ourensexa.com/es/news/asgaded-pide-responsabilidades-a-la-conselleria-de-politica-social-tras-el-cierre-de-la-vivenda-comunitaria-xardin-de-amoeiro/113515/

Hoxe, 14/10/2025, a Xunta pechou a Vivenda Comunitaria San Gabriel de Xinzo de Limia (12 prazas autorizadas) cuxa titularidade e de Residencia San Gabriel SL. O peche foi debido, entre outros motivos, ás malas condicións sanitarias e alimenticias nas que estaban vivindo as persoas usuarias.

https://www.laregion.es/xinzo-de-limia/clausurada-vivienda-comunitaria-san-gabriel_1_20251014-4017356.html?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=besoc

Cómpre sinalar que o día 01/10/2025 a Xunta pechou a Vivenda Comunitaria de Amoeiro (6 prazas autorizadas), propiedade do empresario José Benito Dominguez Martinez. Entre as irregularidades que ocasionaron o peche inclúense carencias na alimentación, deficiencias hixiénicas e dúbidas sobre la legalidade da contratación do persoal. 

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/amoeiro/2025/10/01/xunta-cierra-vivienda-comunitaria-mayores-amoeiro-faltas-graves-atencion/00031759328549222888773.htm

Para ASGADeD hai un amplo campo de mellora nas condicións das Vivendas Comunitarias en todo o País, en moitos aspectos, entre os que destaca o da moi mellorábel calidade da alimentación que reciben as persoas usuarias.

     O pasado día 12 de setembro, o Presidente e o Vicepresidente da Deputación da Coruña, deron unha Rolda de Prensa na que informaron de que, na Provincia da Coruña, vai iniciarse a construción dunha rede de residencias para maiores (Centros de Atención ás Persoas Maiores, CAM) cun modelo similar ao que xa existe na Provincia de Lugo. Naquela Rolda de Prensa informaron de que, no primeiro semestre de 2026, comezará a construción das novas residencias que se situarán nos concellos de As Pontes de García Rodríguez, Ordes e Rianxo. Segundo expresaron os responsábeis da deputación coruñesa é unha iniciativa que aposta por un modelo “público, próximo, sostíbel e centrado nas persoas”.

     No presente texto, desde a Asociación Galega en Defensa do Sistema Público de Dependencia e Discapacidade (ASGADeD) queremos facer pública a nosa valoración global deste novo modelo de residencias (o Modelo dos CAM), após de avaliar a experiencia das 9 CAM que xa levan uns anos funcionado na Provincia de Lugo, e na perspectiva de que este modelo de residencias de maiores se estenda tamén á Provincia da Coruña. Tamén avaliaremos se aos CAM actualmente existentes na provincia de Lugo lles resulta acaída a denominación de “Centros Públicos”.

1. o Presidente e o Vicepresidente da Deputación da Coruña, deron unha Rolda de Prensa na que informaron de que, na Provincia da Coruña, vai iniciarse a construción dunha rede de residencias para maiores (Centros de Atención ás Persoas Maiores, CAM) cun modelo similar ao que xa existe na Provincia de Lugo. Naquela Rolda de Prensa informaron de que, no primeiro semestre de 2026, comezará a construción das novas residencias que se situarán nos concellos de As Pontes de García Rodríguez, Ordes e Rianxo. Segundo expresaron os responsábeis da deputación coruñesa é unha iniciativa que aposta por un modelo “público, próximo, sostíbel e centrado nas persoas”.
   No presente texto, desde a Asociación Galega en Defensa do Sistema Público de Dependencia e Discapacidade (ASGADeD) queremos facer pública a nosa valoración global deste novo modelo de residencias (o Modelo dos CAM), após de avaliar a experiencia das 9 CAM que xa levan uns anos funcionado na Provincia de Lugo, e na perspectiva de que este modelo de residencias de maiores se estenda tamén á Provincia da Coruña. Tamén avaliaremos se aos CAM actualmente existentes na provincia de Lugo lles resulta acaída a denominación de “Centros Públicos”. centros residenciais dirixidos ás persoas maiores. Que outras administracións, alén da Xunta de Galicia, tomen esa decisión é unha nova moi positiva dada a escaseza de prazas residenciais de maiores existentes en Galicia.

2. Os centros residenciais creados ao abeiro do que podemos chamar “Modelo dos CAM” incorporan melloras evidentes respecto dos promovidos pola Xunta de Galicia. Porén, algunhas das características dos centros xa creados pola Deputación de Lugo consideramos que presentan eivas relevantes. Agardamos que esas eivas non estean presentes nos centros que vai crear a Deputación da Coruña e que se superen, tanto nos centros xa existentes da Deputación de Lugo, coma nos centros residenciais de próxima apertura promovidos por esta mesma institución.

3. Entre os aspectos que valoramos como positivos dos CAM promovidos polas Deputación de Lugo e Coruña, figuran os seguintes:

   1. Son residencias pequenas, e polo tanto mais humanas que a maioría das residencias existentes en Galicia, pois dos 9 CAM que xa están en funcionamento na Provincia de Lugo (nos concellos Ribadeo, Trabada, A Fonsagrada, Meira, Pol, Castroverde, Navia de Suarna, Pedrafita do Cebreiro e Rivas de Sil) teñen un tamaño medio de 33 prazas/residencia, cun rango que oscila entre as 28 prazas do CAM da Fonsagrada até 48 do de Ribadeo, e semella que tamén vai ser ese o tamaño medio dos 9 novos centros que a Deputación de Lugo ten previsto inaugurar nos próximos anos.

Por outra banda as residencias que se proxecta construír na Provincia da Coruña (en principio nos concellos de As Pontes, Ordes e Rianxo), semella que van se máis grande que as de Lugo, cun tamaño medio de aproximadamente 50 prazas.

1. 2. Son centros de proximidade, o que vai facilitar moito manter as persoas usuarias dentro da súa contorna habitual (aging in place), e así contribuír a reducir o illamento social destas persoas. No aceso aos CAM priorízanse claramente ás persoas vinculadas co propio concello no que se sitúa a residencia correspondente e, en segundo termo, ás persoas vinculadas aos concellos limítrofes con aquel. Ser centros de proximidade facilita tamén que estas residencias contribúan positivamente ao emprego local e a fixar poboación en contornas rurais ou semi-rurais. Esta característica de proximidade ten un impacto económico positivo nos concellos nos que se sitúan pois, entre outros moitos aspectos, potencian o emprego local, e a economía local, ao poder acceder a servizos e bens de proximidade na contorna

   3. As novas residencias que a Deputación de Coruña proxecta crear serán centros divididos en Unidades de Convivencia (UC) non superiores ás 15 persoas (coa súa propia sala, cociña, …), no intento de evitar a despersonalización e crear un ambiente “de fogar”. O establecemento obrigatorio nas residencia das UC, dun tamaño non superior a 15 persoas, estableceuse na Resolución de 28 de xullo de 2022 do Consello Territorial de Servizos Sociais e do Sistema para a Autonomía e Atención á Dependencia. En Finlandia as UC son de entre 8 e 12 persoas. A Xunta de Galicia négase a aceptar ese tamaño máximo e eleva a 25 o límite de persoas nas UC.

   4. O prezo que teñen que pagar as persoas usuarias para ser admitidos nos CAM é moito mais asumíbel que os das residencias privadas.

   5. O persoal técnico (de medicina, de enfermaría, de traballo social, terapia ocupacional, fisioterapia, psicoloxía, de actividades socioculturais, …) dos CAM, e tamén o seu persoal administrativo, é público e está contratado e coordinado desde a Deputación.

2. Entre as eivas que lle vemos ao modelo de CAM presente na Provincia de Lugo, destacan as seguintes:

   1. Nos CAM de Lugo, predominan claramente as habitacións dobres, o que reduce a calidade do modelo ao dificultar tanto o respecto polo dereito á intimidade e á privacidade das persoas usuarias, como a posibilidade de personalizar os seus espazos propios. Esperamos que isto se corrixa nos novos centros pendente de creación tanto da Provincia da Coruña como nos xa existentes na Provincia de Lugo.

   2. Nos CAM de Lugo, o persoal non técnico, tanto de coidados (persoal xerocultor, técnico en atención a persoas en situación de dependencia, técnico en coidados auxiliares de enfermaría, etc.), como de servizos xerais (persoal de cociña, lavandaría, mantemento, etc.), que cuantitativamente son a ampla maioría do persoal dos centros, está xestionados por empresas privadas, que son tamén quen dirixen o día a día dos centros.

Deste xeito, a grande maioría dos coidados directos prestados nos CAM son realizados por persoal que non é público e baixo a dirección de empresas privadas. Este persoal ten as súas condicións laborais e salariais reguladas ao través do Convenio das Residencias Privadas, que se caracterizan por establecer unhas condición salariais e laborais dunha grande precariedade.

1. 3. Intimamente relacionado co anterior, os CAM da Provincia de Lugo non contan cunha normativa propia en materia de ratios mínimas de persoal, senón que se rexen pola normativa da Xunta de Galicia, a cal se caracteriza por establecer ratios moi baixos, o que inevitabelmente reduce a calidade da atención prestada ás persoas usuarias.

   4. En ningún dos CAM promovidos pola Deputación de Lugo existe nada parecido a un Consello de Participación Social nos que se canalice as preocupacións, e a voz, das persoas usuarias, dos seus familiares, ou das asociacións ou colectivos sociais que estean preocupados pola calidade da atención que se lles presta ás persoas usuarias.

E.- Das catro características esenciais que compre analizar para poder caracterizar a un centro residencial como público ou non, comprobamos que, nos casos dos CAM de Lugo:

1. A Financiación é plenamente pública, e é froito da colaboración entre dúas administracións públicas: Concellos e Deputación.

2. A Titularidade dos centros é plenamente pública, estando tamén partillada entre o Concello e a Deputación.

3. A Xestión das residencias responden ao modelo de “colaboración público-privada”, ben coñecido e de resultados lamentábeis de importantísimos sobrecustes na construción e xestión de centros sanitarios tanto en Galicia (Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo), como fora dela.

4. A Provisión dos coidados aos usuarios dos CAM é fundamentalmente privada, pois o 80% do persoal que os presta ten como empregador unha empresa privada, mentres que a provisión por parte de traballadores dependentes da administración pública é claramente minoritaria.

ASGADeD felicita ás Deputacións de Lugo e da Coruña pola súa innovadora aposta pola creación dos CAM, baseados nun modelo que, desde o punto de vista das persoas usuarias, supera claramente (en aspectos moi relevantes descritos no Apartado B) aos modelos de xestión privada ou concertada que a Xunta de Galicia promove como elementos centrais da súa estratexia de centros residenciais. O modelo dos CAM ofrece tamén, ás persoas usuarias, uns mellores coidados que os modelos de concesión administrativa, ou de “residencias públicas” xestionadas pola Xunta de Galicia, con enormes listas de agarda e ausencia total de preocupación dun elemento esencial de calidade como é a proximidade.

Sen embargo, ASGADeD, non pode aceptar a caracterización dos CAM como centros plenamente públicos, pois a súa xestión e provisión de coidados non poden ser cualificadas como de públicas.

Facemos un chamado aos responsábeis da Deputación da Coruña a que os CAM que, mantendo os aspectos positivos que teñen os centros xa existentes na Provincia de Lugo, aposten tamén por un modelo plenamente público de xestión e de provisión de coidados. E, aos responsábeis da Deputación de Lugo pedímoslles que modifiquen tamén e revertan a actual privatización da xestión e provisión dos coidados que prestan.

En definitiva pedímoslles aos responsábeis das Deputacións da Coruña e de Lugo, que se comprometan firmemente cun modelo de CAM no que tanto a financiación, como a titularidade, a xestión e a provisión dos coidados sexan plenamente públicos, de xeito que a calidade da atención aos usuarios estea plenamente garantida e a atención que prestan deixe de estar baseada na precariedade das condicións laborais e salariais da grande maioría dos seu persoal.

Ligazón ao documento: ASGADeD avalía o novo modelo de residencias de maiores promovido polas Deputacións de Lugo e Coruña.

GaliciaPress: https://www.galiciapress.es/articulo/ultima-hora/2025-10-09/5460089-piden-centros-atencion-as-persoas-maiores-coruna-lugo-sean-plenamente-publicos-gestion-atencion